Τι κρύβεται πίσω από τις παραβιάσεις δέκα τουρκικών ελικοπτέρων στο Αιγαίο | αἰέν ἀριστεύειν

Τι κρύβεται πίσω από τις παραβιάσεις δέκα τουρκικών ελικοπτέρων στο Αιγαίο | αἰέν ἀριστεύειν

Γιατί ο πλανητάρχης έχει στην αναμονή το Σαμαρά – Μια ανάλυση που εξηγεί πολλά

Ἀναρτήθηκε στὸ 20 Μαΐου 2013 ἀπὸ τὸν/τὴν filologos10

Στον Λευκό Οίκο αδυνατούν να κατανοήσουν του λόγους γιά τους οποίους ο Αντώνης Σαμαράς ζητάει συνάντηση με τον Μπαράκ Ομπάμα .

Σε μια δισέλιδη ανάλυσή  της η Κύρα Αδάμ,στην εφημερίδα  «ΕΛΛΑΔΑ αύριο», εξηγεί τους λόγους :

Η Αθήνα και η Ουάσιγκτον δεν έχουν βρει ακόμα «κοινώς αποδεκτή ημερομηνία» για την πραγματοποίηση επίσκεψης ( επίσημης ή όχι, δεν έχει σημασία) του πρωθυπουργού Αντ. Σαμαρά στις ΗΠΑ.

Αυτή είναι η ημιεπίσημη ανακοίνωση της Αθήνας  στα δεικτικά, ως επί το πλείστον, σχόλια που δημιουργήθηκαν  με αφορμή την επίσημη επίσκεψη του πρωθυπουργού της Τουρκίας στον Λευκό Οίκο και τις συχνότατες συναντήσεις των υπουργών Εξωτερικών των δυο αυτών χωρών.

Η στάση αυτή δείχνει ότι στην Ελλάδα, επικριτές και αμυνόμενοι για την έλλειψη συνάντησης Ομπάμα – Σαμαρά επιμένουν  να είναι μακριά νυχτωμένοι.

Και τούτο γιατί  εδώ και μία δεκαετία έχει παρέλθει ανεπιστρεπτί  η εποχή των «εθιμοτυπικών» επισκέψεων στην Ουάσιγκτον μόνο και μόνο για να  πεισθούν οι «ιθαγενείς» ότι η Ουάσιγκτον  «συμπαθεί» για τους μεν  ή «υποτάσσει» για τους δε, τον εκάστοτε πρωθυπουργό της Ελλάδας και το κόμμα του.

Αυτό που σκοπίμως θέλουν να παραβλέπουν  κυβέρνηση και πολιτικές ηγεσίες στη χώρα, είναι ότι οι επισκέψεις κορυφής, ( είτε στην Ουάσιγκτον, είτε στη Μόσχα, είτε στο Πεκίνο , κλπ) γίνονται μόνο όταν υπάρχει σοβαρός λόγος σύγκλισης ή απόκλισης συμφερόντων (και κατά κανόνα business like).

H κυβέρνηση Σαμαρά, παραβλέποντας αυτόν τον κανόνα, έχει επιχειρήσει από τις αρχές του χρόνου να «πετύχει» μια συνάντηση με τον κ. Ομπάμα, σε αυτή τη δεύτερη θητεία του. Η ελληνική πλευρά ευελπιστούσε ότι ο πρωθυπουργός θα ήταν «από τους πρώτους» που θα έβλεπε ο αμερικανός πρόεδρος με τα την ανάληψη των καθηκόντων του. Εις μάτην.

Στη συνέχεια η ελληνική πλευρά συμβιβάσθηκε με την ιδέα ότι η συνάντηση θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί με αφορμή τον «παραδοσιακό» εορτασμό της επετείου της 25ης Μαρτίου στον Λευκό Οίκο. Οι κακές γλώσσες επιμένουν ότι η ελληνική πλευρά ήθελε να υπάρξει ιδιαίτερη συνάντηση και δείπνο Ομπαμα- Σαμαρά κατά την συνάντηση αυτή. Ο Λευκός Οίκος φαίνεται να απάντησε ότι ο πρόεδρος μπορεί να διαθέσει το τυπικό 20λεπτο σε μια τέτοια συνάντηση. Η «εγκάρδια» φωτογραφία στο περιθώριο του ΝΑΤΟ του υπουργού Εξωτερικών Δ. Αβραμόπουλου με τον Αμερικανό ομόλογο του Τζων Κέρι, ( ακόμα ζαλισμένου από τα ατελείωτα πηγαινέλα στην Άγκυρα) δεν αποδείχθηκε ικανή να «συσφίξει» τις διμερείς σχέσεις.

Στη συνέχεια επιδιώχθηκε χωρίς αποτέλεσμα  η συνάντηση Σαμαρά-Ομπάμα  «να συμπέσει» με την ομιλία του κ. Σαμαρά τον Ιούνιο  στην Ουάσιγκτον στο Ισραηλιτικό Συμβούλιο. Ο Λευκός Οίκος απάντησε ότι τα ραντεβού του προέδρου «είναι κλεισμένα μέχρι το τέλος Ιουνίου.. Η πρώτη , λοιπόν, πρόχειρη και παραπλανητική εντύπωση είναι ότι ο κ. Ομπάμα δεν θέλει να δει τον κ Σαμαρά  γιατί δεν «τον πάει».

Περιεχόμενο

Το ουσιαστικό ερώτημα, όμως, παραμένει το ίδιο: Ακόμα και αν γίνει αυτή την στιγμή η συνάντηση των δυο πλευρών ΠΟΙΟ θα είναι το ουσιαστικό περιεχόμενο της συζήτησης αυτής- πέρα από τα καθιερωμένα και απολύτως ανούσια πλέον λόγια περί ενδιαφέροντος των ΗΠΑ για το Κυπριακό, τα ελληνικά δίκαια απέναντι στην Τουρκία, το «ρόλο(;) της Ελλάδας στα Βαλκάνια και το ρόλο(;) της Ελλάδας στο ΝΑΤΟ ;

Η αλήθεια είναι δυσκολοχώνευτη. Την  περίοδο αυτή τουλάχιστον, το ενδιαφέρον των ΗΠΑ για «το ρόλο»της Ελλάδας είναι μηδαμινό . Η Ουάσιγκτον του κ. Ομπάμα ενδιαφέρεται να ξεμπλέξει κατά το δυνατόν ομαλώς με την κατάσταση στη Συρία και να επαναφέρει «στα ίσια τους» ( σ.σ. back on track) τις σχέσεις Τουρκίας –Ισραήλ. Που «χωράει» η Ελλάδα σε όλα αυτά; Μα πουθενά. Η Αθήνα έχει αδυνατίσει τις σχέσεις  της με τον Αραβικό Κόσμο, με τους Παλαιστίνιους , με τη Δαμασκό και την Τεχεράνη, έτσι ώστε δεν μπορεί να «πλασαριστεί» πλέον ως  μεσολαβητής, αποδεκτός από όλες τις πλευρές. Αν τα εσωτερικά πράγματα ήταν διαφορετικά, θα μπορούσε κανείς να ψέξει την Αθήνα που δεν έβαλε τα δυνατά της να  φιλοξενήσει την πρώτη κι πολύ περισσότερο αυτή τη δεύτερη «Διεθνή Διάσκεψη Κορυφής» για την απόπειρα επίλυσης της συριακής τραγωδίας. Αλλά με τι λεφτά..

Επιπροσθέτως, η θέση της Ελλάδας στο πλευρό των ΗΠΑ, ως νατοϊκή  φίλη και σύμμαχος χώρα είναι δεδομένη. Αποδείχθηκε  περίτρανα στην περίπτωση της Λιβύης, όταν το ελληνικό έδαφος χρησιμοποιήθηκε με το παραπάνω για τις  επιδρομές εναντίον του καθεστώτος Καντάφι, χωρίς βεβαίως να χρειαστεί συνάντηση κορυφής Αθήνας- Ουάσιγκτον προς τούτο.

Το ίδιο ακριβώς συμβαίνει και τώρα, στην περίπτωση της Συρίας ή και του Ιράν. Οι ΗΠΑ έχουν ήδη ζητήσει, χωρίς φασαρίες από την Αθήνα,  την επέκταση των εγκαταστάσεων στη βάση της Σούδας για την εξυπηρέτηση πολλών ήδη αεροσκαφών. Η Αθήνα το ίδιο σιωπηλά και ήσυχα  έχει κάνει τις σχετικές συσκέψεις των συναρμοδίων υπουργείων της  και «σπρώχνει» το θέμα στο μέλλον. Και για αυτό το θέμα , άλλωστε, δεν χρειάζεται συνάντηση κορυφής…

Ενεργειακά

Υπάρχει επομένως κανένα θέμα που να δικαιολογεί «ατζέντα συνομιλιών» Αθήνας- Ουάσιγκτον;

Βεβαίως υπάρχει και είναι πάρα πολύ σοβαρό , ίσως και επικίνδυνο για τα ελληνικά συμφέροντα:Τα θέματα της ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ.

Η Αθήνα δεν θέλει, ή δεν μπορεί να συνειδητοποιήσει  ότι η γεωπολιτική θέση της , αυτό το διάστημα είναι  άμεσα συνδεδεμένη με την γεωπολιτική της ενέργειας στην περιοχή,  αν πιστοποιηθούν τελικώς σεβαστά κοιτάσματα υδρογονανθράκων στην ευρύτερη περιοχή του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου, η οποία θα εμπίπτει εντός των ορίων της ελληνικής ΑΟΖ, που δυστυχώς πρέπει να οριοθετηθεί από κοινού με την Τουρκία και όχι αυθαιρέτως.

Η γεωπολιτική θέση της Ελλάδας στον τομέα της ενέργειας είναι επιπλέον άμεσα συνδεδεμένη και με την πολιτική των αγωγών υδρογονανθράκων από το έδαφος της, είτε πρόκειται για ρωσικούς αγωγούς, είτε πρόκειται για  αγωγό που  μεταφέρει ισραηλινούς και κυπριακούς υδρογονάνθρακες  στο έδαφος της και όχι μέσω της Τουρκίας.

Είναι κάτι πάρα πάνω από εμφανές  ότι η Ουάσιγκτον  «κάθεται και περιμένει» – όπως και η Μόσχα- για τους αντίθετους ακριβώς λόγους – την απόφαση της Αθήνας στο τέλος Μαΐου για το οριστικό μέλλον της ΔΕΠΑ και της ΔΕΣΦΑ.

Η αμερικανική κυβέρνηση έχει δείξει με όλους του τρόπους την απέχθεια της σε ρωσική επιλογή της Αθήνας. Όσοι θυμούνται την συνάντηση Καραμανλή –Ομπάμα στο Στρασβούργο το 2010 θα είχαν διαπιστώσει την ψυχρότητα, που στο παρασκήνιο είχε εκδηλωθεί με απαρέσκεια των ΗΠΑ στα σχέδια Καραμανλή για τον αγωγό ρωσικού πετρελαίου Μπουργκάς Αλεξανδρούπολη.

ΔΕΠΑ και ΔΕΣΦΑ

Έτσι και τώρα, μακριά από το προσκήνιο, ο κ Σαμαράς  βρίσκεται απέναντι στην Ουάσιγκτον και τη Μόσχα για την πώληση της ΔΕΠΑ και της ΔΕΣΦΑ.Ο ρώσος πρόξενος στη Θεσσαλονίκη  παρατήρησε κομψά  και αυστηρά συνάμα , ότι  η Ρωσία είναι φαβορί στις επιλογές «αν επικρατήσουν  επιχειρηματικά κριτήρια» στις αποφάσεις της Αθήνας…

Ο κ. Σαμαράς και το επιτελείο του, επομένως, πρέπει να έχουν σκεφθεί(;) πολύ σοβαρά- αν θα ικανοποιήσουν την προσφορά της Μόσχας τελικώς- ποια εξισορροπητικά ανταλλάγματα θα διαπραγματευθούν με την Ουάσιγκτον. Διαφορετικά , ούτε Μόσχα ούτε Ουάσιγκτον  θα ετοιμάσουν τα κόκκινα χαλιά τους για τον κ Σαμαρά…

Αποστάσεις από την Αθήνα αλλά και από την Άγκυρα

Το μεγάλο ενεργειακό παιχνίδι, βεβαίως, θα κριθεί στην Ανατολική Μεσόγειο, γύρω από τα κοιτάσματα του Ισραήλ και της Κύπρου και κυρίως, αν οι δυο αυτές χώρες θα αποφασίσουν από κοινού τη μεταφορά των υδρογονανθράκων τους με αγωγό μέσω Ελλάδας και όχι μέσω Τουρκίας.

Η φράση – κλισέ με την οποία θα ντυθεί όλη η διαπραγμάτευση είναι η «ασφάλεια» τόσο των ενεργειακών οδών, όσο και η ελαχιστοποίηση των ρωσικών συμφερόντων στην περιοχή.

Η αμερικανική κυβέρνηση δείχνει να μην θέλει  από τώρα να ανοίξει όλα τα χαρτιά της και να ταχθεί υπέρ ή κατά της Ελλάδας ή της Τουρκίας. Για την ώρα τουλάχιστον και μέχρι να διευθετηθεί χωρίς εξωτερική παρέμβαση η τραγωδία της Συρίας, η Ουάσιγκτον κρατάει αποστάσεις από την απαίτηση της Τουρκίας να λυθεί το Κυπριακό «για ενεργειακούς λόγους», έτσι ώστε όλοι οι υδρογονάνθρακες της Ανατολικής Μεσόγειου να περάσουν από την ενοποιημένη Κύπρο στο τουρκικό έδαφος.

Συνομιλίες

Η Ουάσιγκτον κατανοεί και υποστηρίζει ότι οι συνομιλίες για το Κυπριακό μπορεί να περιμένουν λίγους μήνες  ως ότου  «σταθεροποιηθεί» η οικονομική κατάσταση στη Λευκωσία, χωρίς αυτό να σημαίνει κατ’ αρχήν τίποτα το θετικό για τα εθνικά συμφέροντα.

Ομοίως η Ουάσιγκτον δεν θέλει να εμπλακεί στη νέα μορφή ελληνοτουρκικής διένεξης που είναι η οριοθέτηση της ΑΟΖ μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας. Κρατά όμως σταθερά στο συρτάρι την  πραγματιστική όσο και κυνική της άποψη, ότι η λύση στο χρόνιο πρόβλημα είναι μια αόριστου περιεχομένου «συνεκμετάλλευση» της περιοχής μεταξύ Αθήνας και Άγκυρας , ώστε οι δυο πλευρές να έχουν κάποια ποσοστά από την εκμετάλλευση και να είναι και ευχαριστημένες.

Για όλους αυτούς τους εμφανείς λόγους, τουλάχιστον, η Ουάσιγκτον δεν επιδιώκει συνάντηση κορυφής με την Αθήνα, γιατί ούτε το έδαφος ούτε το περιεχόμενο της ατζέντας είναι έτοιμα για συζήτηση.

Αυτό δεν σημαίνει βεβαίως ότι η Αθήνα  δεν έχει να κάνει  πολλή και βαριά  εργασία προετοιμασίας, με πολύ δύσκολες αποφάσεις.

Τις οποίες αυτή η κυβέρνηση τουλάχιστον δεν είναι διατεθειμένη να τις πάρει μόνη της, ούτε καν να τις ανοίξει  σε ένα εποικοδομητικό διάλογο με τις άλλες πολιτικές δυνάμεις, ο οποίος εκ προοιμίου είναι σίγουρο ότι δεν θα υπάρξει  για προεκλογικούς λόγους.

Έτσι, η Αθήνα είναι εγκλωβισμένη στην ανάγκη μιας παλαιομοδίτικης  εθιμοτυπικής επίσκεψης στην Ουάσιγκτον , που δεν έρχεται.

onalert.gr

Εξέγερση! Οχι εξαθλίωση!

Του Θεοδωρου Κουλουμπη* Στον καταταλαιπωρημένο από συγκρουσιακά γκράφιτι μαντρότοιχο (πίσω από το πέταλο του Καλλιμάρμαρου) διάβασα το σύνθημα που εμφανίζεται στον τίτλο του σημερινού μου κειμένου. Και αναρωτήθηκα ποιος βασανισμένος εγκέφαλος το επινόησε και ποια ήταν τα κίνητρά του. Επειτα από δεύτερη σκέψη, συνειδητοποίησα ότι το σύνθημα αυτό συμπυκνώνει τον επαναστατικό λόγο του συνόλου των κομμάτων της ελληνικής αντιπολίτευσης, με την εξαίρεση ίσως ορισμένων συνιστωσών του ΣΥΡΙΖΑ που εκφράζουν τον κ. Αλέξη Τσίπρα. Ακολούθησε και μια τρίτη σκέψη: Φυσικά, οι επαναστάσεις/εξεγέρσεις σε ορισμένες περιοχές του πλανήτη (και ανάλογες περιόδους της ελληνικής και παγκόσμιας Ιστορίας) είναι δικαιολογημένες, αν όχι απαραίτητες. Αποτελούν βίαιες μεθόδους πολιτικής, οικονομικής και κοινωνικής αλλαγής που διαθέτουν λαοί, οι οποίοι -για να παραφράσουμε τον Κάρολο Μαρξ- δεν έχουν τίποτα να χάσουν παρά τις αλυσίδες τους. Το ερώτημα είναι αν η σημερινή Ελλάδα -της δημοσιοοικονομικής κρίσης, της παρατεταμένης ύφεσης, του 27% ανεργίας, της δραστικής μείωσης μισθών και συντάξεων και της υποχρεωτικής διεθνούς επιτήρησης που επιβάλλουν τα διάφορα Μνημόνια- μπορεί να ταξινομηθεί στην κατηγορία των αλυσοδέσμιων κρατών. Η απάντησή μου στο παραπάνω ερώτημα είναι καθαρά αρνητική, για τους εξής λόγους: 1. Η οικονομική κρίση των τελευταίων ετών δεν είναι αποκλειστικά ελληνικό φαινόμενο. Πλήττει το σύνολο των χωρών στον Νότο της Ευρωπαϊκής Ενωσης (Πορτογαλία, Ισπανία, Ιταλία, Ελλάδα και Κύπρο). 2. Η διεθνής επιτήρηση δεν επιβάλλεται από τους ξένους αλλά αποτελεί αίτημα εκλεγμένων ελληνικών κυβερνήσεων. 3. Ο δανεισμός εξασφαλίζεται με αμοιβαία συμφωνημένους όρους (τα λεγόμενα Μνημόνια) και με επιτόκια τα οποία σήμερα κυμαίνονται περί το 2,5%, δηλαδή απείρως χαμηλότερα από το κόστος δανειοδότησης της λεγόμενης αγοράς. 4. Η συμμετοχή και η παραμονή της Ελλάδας στην Ευρωπαϊκή Ενωση (και αργότερα στη Ζώνη του Ευρώ) απαντά σε ένα κορυφαίο στρατηγικό αίτημα του Ελληνισμού που εκφράστηκε με τη γνωστή ρήση του Κωνσταντίνου Καραμανλή «ανήκομεν εις την Δύσιν». 5. Μοναδική εναλλακτική επιλογή για τους Ελληνες είναι η απομόνωση τριτοκοσμικού τύπου (μοίρα των χωρών της νότιας ακτής της Μεσογείου), που συνεπάγεται τεράστιους κινδύνους για την εδαφική ακεραιότητα της χώρας μας με δεδομένη την αναθεωρητική συμπεριφορά της γειτονικής Τουρκίας από το 1955 μέχρι σήμερα. Επιστρέφοντας στο γκράφιτι του Καλλιμάρμαρου, αξίζει να ρωτήσουμε: Εφθασε η ώρα για την εξέγερση ή μήπως νέα αιματηρά γεγονότα του τύπου που ζήσαμε τον Δεκέμβριο του 2008 θα επιτείνουν την εξαθλίωση; Η απάντησή μου είναι ότι η «αυθόρμητη» εξέγερση που ενθαρρύνουν τα κόμματα της σημερινής αντιπολίτευσης θα μπορούσε να οδηγήσει τη χώρα σε ολέθριες καταστάσεις. Ευτυχώς, ο ελληνικός λαός, παρά τις οδυνηρές επιπτώσεις των δημοσιονομικών μέτρων που επιβλήθηκαν, δεν έχει παγιδευτεί από τις Σειρήνες της σύγκρουσης που οραματίζονται τη λεγόμενη «ανατροπή». Και έτσι φθάσαμε μπροστά σε ακόμη ένα κρίσιμο σταυροδρόμι: Αν διαλέξουμε το μονοπάτι που προτιμά η αντιπολίτευση, σύντομα θα καταλήξουμε στο απόλυτο αδιέξοδο. Δηλαδή, στην πτώχευση, την εγκατάλειψη του ευρώ, την υποτίμηση της δραχμής, τη ραγδαία αύξηση του πληθωρισμού και τις αιματηρές συγκρούσεις έξω από τις χρεοκοπημένες τράπεζες. Ο άλλος δρόμος, σύμφωνα με τις πρόσφατες διεθνείς αξιολογήσεις και προβλέψεις, μας δίνει ελπίδα για την ανάκαμψη από τις αρχές του 2014, αρκεί να τηρηθούν οι δεσμεύσεις που έχουν συμφωνηθεί με τους θεσμικούς δανειστές. Βεβαίως, η παραμονή μας στον δρόμο της ελπίδας συνεπάγεται τη διατήρηση στην εξουσία (για ένα ή περισσότερα χρόνια) της τρικομματικής κυβέρνησης Σαμαρά, η οποία δηλώνει αποφασισμένη να τηρήσει τους απαιτούμενους όρους δημοσιονομικής σταθεροποίησης και, ει δυνατόν, παράλληλης οικονομικής ανάπτυξης. Ευτυχώς, σύμφωνα με πρόσφατες δημοσκοπήσεις, τα κόμματα που στηρίζουν την κυβέρνηση δεν δείχνουν σοβαρές ενδείξεις αύξησης της δημοτικότητάς τους (μια προοπτική που θα τα έβαζε στον πειρασμό να προκαλέσουν την άμεση προσφυγή στις κάλπες). Με άλλα λόγια, το εύθραυστο υλικό στην κατασκευή της σημερινής κυβέρνησης εξασφαλίζει -παραδόξως- τη βιωσιμότητά της. Φανταστείτε το εξής εφιαλτικό σενάριο έπειτα από μια άμεση προσφυγή σε εθνικές εκλογές: απόπειρα σχηματισμού μιας πολυκομματικής κυβέρνησης με βάση τη «συνεργασία» κομμάτων όπως ο «πολυφρενικός» ΣΥΡΙΖΑ, οι δονκιχωτικοί ΑΝΕΛ, η ρατσιστική Χρυσή Αυγή και το «εξωσυστημικό» ΚΚΕ. Ο γνωστός οικονομολόγος Arthur Melvin Okun είχε εισαγάγει από τη δεκαετία του 1970 τον όρο «δείκτης μιζέριας» στο πολιτικοοικονομικό αφήγημα των ΗΠΑ. Ο δείκτης του Okun σχηματίζεται από το άθροισμα της ανεργίας και του πληθωρισμού της κάθε χώρας. Και φυσικά έχει χρησιμοποιηθεί κατά κόρον από τους σχηματισμούς των δύο μεγάλων και πολυσυλλεκτικών κομμάτων της υπερατλαντικής υπερδύναμης, ιδίως στη διάρκεια πολύμηνων προεκλογικών περιόδων. Ο δείκτης μιζέριας έχει στατιστικά συσχετισθεί και με άλλους δείκτες, όπως η εγκληματικότητα, η κοινωνική ανασφάλεια, η πολιτική αστάθεια κ.ο.κ. Και όταν η τιμή του δείκτη ξεπερνά το 10, χτυπάει αυτομάτως το καμπανάκι κινδύνου σε μια κοινωνία. Στην περίπτωση της Ελλάδας, ο δείκτης μιζέριας έχει σταματήσει στο 27 (δηλαδή 27% ανεργία και μηδενικός πληθωρισμός). Και η Ισπανία με τον δικό της δείκτη μιζέριας στο 28 μάς ανταγωνίζεται «επαξίως». Το στοίχημα για την Ελλάδα είναι να παραμείνει στην Ευρωζώνη και να μειώσει σταθερά την ανεργία εφαρμόζοντας μια σύνθετη στρατηγική δημοσιονομικής σταθερότητας και οικονομικής ανάπτυξης. Αμεσα, εξαρτώμεθα από τους δείκτες εισροής του τουρισμού και τη φορά των ιδιωτικοποιήσεων. Μακροχρόνια, όμως, απαιτούνται ριζικές μεταρρυθμίσεις που θα μας εδραιώσουν στην κατηγορία των σύγχρονων και ανταγωνιστικών Δημοκρατιών. Και πάλι, ευτυχώς, οι άναρθρες κραυγές περί ανατροπής, ανυπακοής, εξέγερσης και επανάστασης δεν έχουν καταφέρει να κινητοποιήσουν τον λαό σε αυτοκαταστροφικές εκδηλώσεις θυμού και αγανάκτησης. * Ο κ. Θεόδωρος Κουλουμπής είναι ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών.

Πιο ρηχό το στρατηγικό βάθος

Ἀναρτήθηκε στὸ 18 Μαΐου 2013 ἀπὸ τὸν/τὴν filologos10

Του Γιώργου Καπόπουλου 

Για την πλειονότητα των ελληνικών ΜΜΕ η επίσκεψη Ερντογάν στην Ουάσιγκτον ήταν ήδη από την αναγγελία της ένας διπλωματικός θρίαμβος για την Άγκυρα. Η πραγματικότητα βρίσκεται στους αντίποδες, καθώς οι εξελίξεις ημέρα με την ημέρα περιορίζουν τη δυνατότητα τουρκικών πρωτοβουλιών στη Συρία και στη Μέση Ανατολή, με τον Ερντογάν να ενδιαφέρεται πλέον κατά κύριο λόγο να προχωρήσει χωρίς περιπλοκές η προσπάθεια πολιτικής επίλυσης του Κουρδικού εντός συνόρων.

Η προσέγγιση Ουάσιγκτον-Μόσχας στη Συρία επιμερίζει στην μεν ρωσική πλευρά την πίεση στο καθεστώς Ασαντ, στην δε αμερικανική την πίεση στο ετερόκλητο σουνιτικό μέτωπο της αντιπολίτευσης -κυρίως τους χρηματοδότες των εξτρεμιστών Σαουδική Αραβία και Κατάρ-με την Τουρκία να μπορεί να ελπίζει το πολύ σε μια υπεργολαβία χειραγώγησης της Μουσουλμανικής Αδελφότητας.

Οι όποιες εγγυήσεις για τα συμφέροντα του Ισραήλ και του Ιράν στο πλαίσιο μιας συμβιβαστικής λύσης στη Συρία δεν θα συναρτώνται με τις πρωτοβουλίες και δεσμεύσεις των Ερντογάν-Νταβούτογλου αλλά από τα όσα θα συμφωνήσουν οι Κέρι-Λαβρόφ.

Εξυπακούεται ότι αν πετύχει η κοινή παρέμβαση ΗΠΑ-Ρωσίας στη Συρία, θα υπάρξει ανάλογη ευθυγράμμιση των δύο Μεγάλων Δυνάμεων και απέναντι στην Τεχεράνη για το πυρηνικό της πρόγραμμα με τις όποιες μεσολαβητικές φιλοδοξίες της Τουρκίας να περιορίζονται δραματικά.

Το σκηνικό αλλάζει ταχύτατα στην Ευρύτερη Μέση Ανατολή και κάθε μέρα που περνά η τολμηρή διπλωματική ρητορική των Ερντογάν- Νταβούτογλου για περιφερειακό ρόλο της χώρας απομακρύνεται από την πραγματικότητα, με μονόδρομη πλέον επιλογή την προσεκτική προσέγγιση με τις Ηπα και το Ισραήλ που μπορούν να επηρεάσουν τις εξελίξεις στο Κουρδικό εντός και εκτός συνόρων.

Το πρόβλημα πλέον είναι πως ο Ερντογάν θα συνδυάσει την ήδη εν εξελίξει ρεαλιστική προσαρμογή με μια εκλογική βάση που έχει ως σημεία αναφορας τη σκληρή αντιισραηλινή ρητορική που ήταν μέχρι πρόσφατα κυβερνητική γραμμή.

Ολα θυμίζουν τον ρητορικό μικρομεγαλισμό του κατά τα άλλα ρεαλιστή Οζάλ που μετά τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας και της ΕΣΣΔ το 1991 οραματίστηκε τουρκική ζώνη επιρροής από την Αδριατική μέχρι το… Σινικό Τείχος, από τη Μουσουλμανική Βοσνία δηλαδή μέχρι την τουρκόφωνη κινεζική επαρχία του Σικιάγκ.

Ένα άλλο μέτωπο που αργά ή γρήγορα θα επηρεασθεί από την προσέγγιση ΗΠΑ-Ρωσίας είναι η ενεργειακή στρατηγική της Αγκυρας, όπου συνυπάρχει συνεργασία και ανταγωνισμός με την Ουάσιγκτον και τη Μόσχα με χαρακτηριστικό παράδειγμα τις απευθείας εξαγωγές πετρελαίου από την Αυτόνομη Κουρδική Οντότητα του Βορείου Ιράκ μέσω Τουρκίας που έχει εξοργίσει την αμερικανική πλευρά.

Ιστορικά η σύγκλιση της Μεγάλης Ναυτικής και της Μεγάλης Χερσαίας δύναμης σήμαινε στρατηγική δύσπνοια και συρρίκνωση του περιθωρίου ελιγμών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και στη συνέχεια της Τουρκίας.

Η Μόσχα ως προσχηματικός ισότιμος εταίρος για την Ουάσιγκτον αλλά στην πραγματικότητα ως ήσσων συνεταίρος-υπεργολάβος είναι πολύ πιο χρήσιμη και πολύ λιγότερο ανταγωνιστική από ό,τι η Τουρκία των Ερντογάν-Νταβούτογλου στον ίδιο ρόλο: Η Ρωσία του Πούτιν είναι συντηρητική, καθώς αρκείται στη διατήρηση των κεκτημένων της σε Συρία και Ιράν, ενώ η Άγκυρα παρουσιάσθηκε να διεκδικεί το ρόλο μιας Περιφερειακής Υπερδύναμης που θα ρυθμίζει τις ισορροπίες ανάμεσα στις ΗΠΑ και σε έναν αβέβαιο και απρόβλεπτο Αραβομουσουλμανικό Κόσμο, μια θεώρηση που υποτιμά τη στρατηγική βαρύτητα του Ισραήλ.

Για όλους τους περιφερειακούς παίκτες στην Ευρύτερη Μέση Ανατολή είναι αυτονόητα προτιμότερη η παρεμβολή ΗΠΑ-Ρωσίας, παρά οποιαδήποτε Νεοθωμανική επιδιαιτησία.

Υποστολή φιλοδοξιών

Το σκηνικό αλλάζει ταχύτατα στην Ευρύτερη Μέση Ανατολή και κάθε μέρα που περνά η τολμηρή διπλωματική ρητορική των Ερντογάν-Νταβούτογλου για περιφερειακό ρόλο της χώρας απομακρύνεται από την πραγματικότητα με μονόδρομη πλέον επιλογή την προσεκτική προσέγγιση με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, που μπορούν να επηρεάσουν τις εξελίξεις στο Κουρδικό εντός και εκτός συνόρων.

Από την εφημερίδα “Ημερησία”

Ο Γάλλος υπουργός Άμυνας επιβεβαιώνει ότι θα ναυπηγηθούν 11 FREMM: η ελληνική πτυχή

Τετάρτη, 15 Μαΐου 2013

Ο Γάλλος υπουργός Άμυνας Jean-Yves Le Drian επιβεβαίωσε σήμερα μιλώντας σε γαλλική εφημερίδα, ότι ο αριθμός των φρεγατών FREMM που θα κατασκευαστούν παραμένει στις 11, ενώ ο αριθμός των επιθετικών πυρηνικών υποβρυχίων (SSN) νέας γενιάς τύπου Barracuda στα 6. 

Η δήλωση αυτή έχει σημασία, γιατί διευκρινίζει το ερώτημα που είχε προκύψει σχετικά με πιθανή μείωση του αριθμού των γαλλικών FREMM σε οκτώ, και έχει προφανές ελληνικό ενδιαφέρον. Τα ερωτήματα αυτά προκάλεσε η δημοσίευση της γαλλικής Λευκής Βίβλου για την Άμυνα, που προβλέπει 15 κύριες φρεγάτες, με αποτέλεσμα (δεδομένης της ύπαρξης 2 φρεγατών κλάσης Horizon και 5 φρεγατών κλάσης La Fayette) να απομένουν μόνο 8 "θέσεις" για φρεγάτες FREMM, ενώ αρχικά προβλεπόταν να ναυπηγηθούν 11.

Το ερώτημα που έχει ελληνικό ενδιαφέρον είναι βεβαίως πώς επιδρά η εξέλιξη αυτή στην πιθανότητα απόκτησης φρεγατών FREMM από το ΠΝ (και εννοείται ότι αναφερόμαστε εδώ σε σενάριο αγοράς, έστω μεσοπρόθεσμης, σκαφών ανταποκρινόμενων στις προδιαγραφές του ΠΝ, και όχι στα κακόγουστα σενάρια περί ενοικίασης που έχουν δει το φως της δημοσιότητας και μόνο ζημιά θα έκανε στο ΠΝ η υλοποίησή τους). Η εξέλιξη αυτή μπορεί να ερμηνευθεί με δύο τρόπους:

Η πρώτη ερμηνεία θα ήταν ότι χάριν της συνέχισης του προγράμματος των FREMM η γαλλική ηγεσία είναι διατεθειμένη να "θυσιάσει" μερικές από τις φρεγάτες κλάσης La Fayette, που έτσι κι αλλιώς χρειάζονται βελτίωση του εξοπλισμού τους προκειμένου να συνεχίσουν να θεωρούνται μονάδες "πρώτης γραμμής" (fregates de premier rang). Σε αυτό το σενάριο, 2 ή 3 φρεγάτες της κλάσης La Fayette θα μπορούσαν να "υποβιβαστούν" σε φρεγάτες επιτήρησης (fregates de surveillance) με ρόλο περιπολίας, ώστε να ανοίξει "χώρος" για τις πρόσθετες FREMM. 

Η δεύτερη (και μάλλον πιθανότερη) ερμηνεία είναι ότι οι 3 πρόσθετες FREMM θα κατασκευαστούν μεν, αλλά όχι για το γαλλικό ναυτικό. Άλλωστε και οι δηλώσεις του Γάλλου υπουργού βεβαιώνουν μόνο για την κατασκευή τους και όχι για την ένταξή τους σε υπηρεσία. Σε αυτή την περίπτωση βέβαια, η απόκτηση των συγκεκριμένων φρεγατών από το ΠΝ εμφανίζεται ως ιδανική λύση για τη γαλλική πλευρά. Αυτό όμως δίνει και ένα ευρύ πεδίο ελιγμών στη χώρα μας, που ως τώρα δε φαίνεται να το εκμεταλλεύεται... 

Τι εννοούμε; Το αυτονόητο: 

Δεδομένου ότι το πρόγραμμα των FREMM είναι κρίσιμο για την επιβίωση της γαλλικής ναυπηγικής βιομηχανίας, οι Γάλλοι χρειάζονται αυτή τη συμφωνία πολύ περισσότερο από εμάς... Αρκεί να διαβάσει κανείς το συνολικό πλαίσιο των σημερινών δηλώσεων του Γάλλου υπουργού Άμυνας, για να κατανοήσει ότι όλες οι διαβεβαιώσεις για το μέλλον του προγράμματος σχετίζονται με τη διασφάλιση χιλιάδων θέσεων εργασίας στην περιοχή της Βρετάννης, όπου βρίσκεται το ναυπηγείο της DCNS (περιοχή Lorient) και κατασκευάζονται οι FREMM. Δεν είναι τυχαία η ρητή διαβεβαίωση ότι "γενικά οι αμυντικές βιομηχανίες της Βρετάνης ενισχύονται από τη Λευκή Βίβλο", ούτε είναι τυχαίο ότι οι δηλώσεις έγιναν σε τοπική εφημερίδα (Ouest-France) και όχι σε κάποια μεγαλύτερη: από αυτό το πρόγραμμα περιμένει να ζήσει μια ολόκληρη γαλλική επαρχία, και η έκβασή του έχει την αντίστοιχη πολιτική αξία για όσους το χειρίζονται. Και είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα η δήλωση του Γάλλου υπουργού ότι "δεν έχει ακόμα αποφασιστεί το χρονοδιάγραμμα αλλά θα προσαρμοστεί ώστε να μην υπάρχουν κενά στην παραγωγή"... 

Τούτων δοθέντων, η ελληνική πλευρά οφείλει να θέσει τους όρους της, και όχι να συρθεί σε λύσεις και επιλογές που θα στερήσουν πόρους, χωρίς να προσθέσουν δυνατότητες. Ως τώρα, ελλείψει επίσημων ανακοινώσεων για τις ελληνογαλλικές συζητήσεις, υπήρξαμε ιδιαίτερα φειδωλοί στο σχολιασμό του θέματος "Φρεγάτες FREMM για το ΠΝ". Ωστόσο, με δεδομένο ότι η Γαλλία χρειάζεται αυτή τη συμφωνία πολύ περισσότερο από την Ελλάδα, ορισμένες βασικές αρχές πρέπει να διατυπωθούν:

1. Όπως έχει τονιστεί και από άλλους, είναι αδιανόητη η σπατάλη πόρων για την ενοικίαση νέων πλοίων, την ώρα που το ΠΝ δεν έχει πόρους για να συντηρήσει τα υπάρχοντα (ιδίως τα υποβρύχια), να παραλάβει όσα ναυπηγούνται και να εκσυγχρονίσει τις φρεγάτες ΜΕΚΟ.

2. Είναι ακόμη πιο αδιανόητη η ενοικίαση νέων πλοίων, όταν αυτά δεν ανταποκρίνονται στις προδιαγραφές του ΠΝ. Κανένα επιχείρημα "επείγοντος", "διασφάλισης της ΑΟΖ" κλπ. δεν τη δικαιολογεί. Με πλοία που δεν ανταποκρίνονται στις προδιαγραφές του, είναι αυτονόητο ότι το ΠΝ δεν θα μπορεί να εκτελέσει ούτε αυτή την αποστολή, αλλά ούτε και τις άλλες. 

3. Είναι κρίσιμο να ξεκαθαριστεί για ποιο σκοπό προορίζονται τα πλοία στο ΠΝ. Ας σημειωθεί ότι στο Γαλλικό Ναυτικό οι φρεγάτες FREMM προορίζονται για ρόλο ανθυποβρυχιακό (ASW), και ιδίως για τη συνοδεία και προστασία των πυρηνικών υποβρυχίων βαλλιστικών βλημάτων (SSBN) από εχθρικά επιθετικά υποβρύχια (SSN) κατά την έξοδό τους προς τις περιοχές περιπολίας τους. Ανάλογος είναι και ο εξοπλισμός των γαλλικών φρεγατών, δηλαδή ανθυποβρυχιακός. Στην Ελλάδα όμως έχει διαδοχικά προβληθεί ως στόχος της απόκτησης των συγκεκριμένων φρεγατών η... κρούση χερσαίων στόχων μέσω του πυραύλου SCALP Naval, αλλά και η... άσκηση καθηκόντων φρεγάτας αντιαεροπορικής άμυνας (AAW). Όμως η μεν πρώτη δε συνιστά προτεραιότητα για το ΠΝ, ενώ η δεύτερη προϋποθέτει αλλαγή βασικών στοιχείων του εξοπλισμού της φρεγάτας, ιδίως του ραντάρ Herakles με άλλο φασικής διάταξης, αλλά και του φορτίου ΑΑ πυραύλων κατά το πρότυπο της φρεγάτας αεράμυνας FREDA που βασίζεται στις FREMM. Οι αλλαγές αυτές είναι εφικτές, αλλά προφανώς σε νέες ναυπηγήσεις ελληνικών προδιαγραφών, και όχι σε πλοία που προορίζονταν για το Γαλλικό Ναυτικό. 

4. Δεδομένης της οικονομικής κατάστασης της χώρας, θα πρέπει να συμφωνηθεί ότι η Ελλάδα θα πληρώσει την αξία των πλοίων μετά την παραλαβή, δοκιμή και αποδοχή τους - τα παθήματα (των υποβρυχίων) κάποτε πρέπει να γίνουν μαθήματα... 

5. Όπως οι Γάλλοι φροντίζουν για την επιβίωση της ναυπηγικής τους βιομηχανίας, πρέπει να φροντίσουμε κι εμείς: θα πρέπει να θεωρείται αυτονόητη η ναυπήγηση αριθμού φρεγατών σε ελληνικά ναυπηγεία, και μάλιστα τουλάχιστον ίσου με τον αριθμό που θα ναυπηγηθεί στα γαλλικά ναυπηγεία...

Εν κατακλείδι, αν οι Έλληνες φορολογούμενοι πρόκειται να διασώσουν άλλη μια συμμαχική στρατιωτική βιομηχανία (όπως έκαναν π.χ. με τη γερμανική KMW), τουλάχιστον αυτή τη φορά ας πάρουν και το ανάλογο αντάλλαγμα...